← Akèy

Kalandriye Tradisyon

Fèt yo, jou apre jou — jan yo make nan tradisyon an.

Yon kalandriye kiltirèl dokimante — se pa yon manyèl rityèl. Chak lakou gen fason pa l.

Fèt k ap vini

Tout ane a

2026

janvye

• 1 Nouvèl An / memwa nasyonal Nan kèk kay, fen travay Makaya ak soup joumou; atikilasyon endepandans + sik espirityèl la lokal, se pa inivèsèl.
• 2 Kase gato / Cassé Gâteau Repa kominotè, yon fòm manje lwa: gato, bwason ak lòt manje pataje oswa sèvi (2-4 janvye).
• 6 Tire gato / Fèt Wa / Epifani Marasa Seremoni fanmi pou Fèt Wa; nan divès tradisyon yo onore Marasa yo ak dousè ak manje timoun.
• 6 Festival Lakou Badjo Pèlerinaj anyèl 6-7 janvye nan Lakou Badjo, youn nan gwo lakou istorik Latibonit yo.

fevriye

• 25 Manje tèt dlo Sèvis pou dlo sous ak pouvwa dlo yo; ofrann yo remèsye epi 'nouri' dlo ki pote lavi ak benediksyon.

mas

• 16 Loko Davi Loko Yo dekri l kòm yon 'manje bwa rityèl'; Loko mare ak lòd prèt la ak fondasyon sanktyè a — sans egzak la depann de lignaj.
• 19 Sen Jozèf — jiridiksyon Legba Legba Fèt Sen Jozèf sèvi repè pou yon ekspresyon Legba, mèt baryè ak ouvèti rityèl la.
• 20 Legba Zaou Legba Zaou Sèvis espesifik Legba Zaou; yon ansyen lis endike yon manje rityèl — detay ki pa dwe jeneralize a tout kay.

avril

• 3 Souvenans ★ (mobil) rit Dawomen (Rada) · Lakou Souvenans, Latibonit Wit jou rit soti Vandredi Sen rive vandredi apre: priyè, chan, dans, sèvis Marasa, koupe gato, bilan kominotè (2026: 3-10 avril).
• 27 Dan Wè Zo / Saint-Louis Cleimeille Dan Wè Zo Fèt enskri nan ansyen almanak vodou a; grafi ak idantifikasyon varye selon transmisyon yo.
• 29 Kase kanari / Wete mò nan dlo 'Kase krich' epi retire mò yo nan dlo; yon ansyen lis entèprete rit la kòm yon delivrans nanm.
• 30 Manje mò / Mangé les Morts Manje rityèl ofri bay mò yo ak zansèt yo pou kenbe relasyon ant vivan, defen ak lignaj yo.

me

• 12 Manje pou plizyè lwa Jounen sèvis ak repa pou plizyè lwa; konpozisyon an depann de kay ki òganize l la.
• 18 Gran Aloumandia / Grande Sainte-Anne Gran Aloumandia Repa rityèl pou Gran Aloumandia; kèk tradisyon asosye l ak Grande Sainte-Anne ak senbòl Jou Drapo a.
• 20 Simbi Blan Simbi Blan De jounen (20-21 me) konsakre bay Simbi Blan, lwa dlo, sous, konesans ak pasaj espirityèl nan anpil kay.

jen

• 24 Sen Jan Batis Fèt patwonal enpòtan (egz. Twou-du-Nò); almanak vodou a fikse Sen Jan 24 jen — chan, benyen, dife selon tradisyon lokal.
• 27 Nòtredam Sekou Pèpetyèl Fèt patwòn katolik Ayiti a ak pèlerinaj; kèk tradisyon vodou enskri l nan konplèks Ezili yo — idantifikasyon egzak la varye.
• 28 M'Guine Sauveur; Gran Délai; tab mètrès Ezili · Gran Délai · M'Guine Sauveur Tab komen pou Ezili, Tenaise ak Manbo, ak Gran Délai ak M. Guimeh/M'Guine Sauveur; non ak grafi chanje selon sous ak kay.

jiyè

• 14 Sodo / Saut-d'Eau — Nòtredam Mòn Kamèl ★ Ezili · lwa dlo · Vil-Bonè (Saut-d'Eau) Gwo pèlerinaj 14-16 jiyè nan kaskad la: pèlren priye, benyen, chèche pirifikasyon, gerizon oswa favè.
• 24 Plèn dinò / Plaine-du-Nord — Basen Sen Jak ★ Ogou Feray · Sen Jak · Plèn-du-Nò Pèlerinaj 24-25 jiyè nan basen labou sakre a; benyen rityèl konprann kòm pirifikasyon, pwoteksyon, gerizon oswa renesans.
• 25 Papa Ogou / Sen Jak Majè ★ Ogou Gwo fèt nasyon Ogou a; pratik rityèl yo relve de kominote otorize, se pa yon preskripsyon jeneral.
• 26 Gran Délai, Gran Aloumandia, Ti Sentàn / Sainte-Anne Gran Délai · Gran Aloumandia · Sainte-Anne Tab ak pèlerinaj pou manifestasyon ki mare ak Sainte-Anne; plizyè lokalite fè selebrasyon (Ans-a-Foleur, Sen-Lwi-du-Nò, Limonad…).
• 29 Metrès Silverine ak Metrès Lorvana Metrès Silverine · Metrès Lorvana Silverine ta goute manje yo trè lejèman; yon ansyen nòt asosye Lorvana ak pafen flè — detay yon transmisyon patikilye.

out

• 14 Festival Lakou Soukri Danache ★ rit Kongo · Lakou Soukri, Gonayiv Sik plis pase de semèn (14 out rive kòmansman septanm), sou eritaj Kongo: dans lannwit, sèvis, repa, retrouvay pitit lakou yo.
• 15 Nòtredam Asonpsyon Pèlerinaj ak fèt patwonal (Wanament, Okap, Okay, Pòtoprens…); kèk tradisyon vodou onore divès Ezili.
• 25 Tab kominyon Dan Wè Zo / Danbala Wedo Dan Wè Zo / Danbala Wedo Yon vèsyon di Dan Wè Zo, 'Wa Lafrans'; yon lòt di Danbala Wedo mare ak Sen Lwi wa Lafrans. Divèjans non an dwe konsève.
• 30 Agou / Agwe Agou / Agwe Sèvis maritim pou Agwe; vèsyon yo bay swa 30 out, swa 30-31, ak ofrann adapte ak tradisyon kay la.

septanm

• 5 Sent Filomèn / Lasirèn Lasirèn · Limonad Pèlerinaj siyale nan Limonad, mare nan kèk tradisyon ak Lasirèn, pouvwa fanm lanmè a.
• 25 Wa Wangòl ak Mousondi Wa Wangòl · Mousondi Sèvis enskri nan kalandriye tradisyonèl la pou Wa Wangòl ak Mousondi; piti detay piblik pou inivèsalize litiji a.
• 29 Manman Aloumandia; Saint Michel Manman Aloumandia Almanak la fikse yon sèvis pou Manman Aloumandia; menm dat la se gwo fèt patwonal Sen Michèl — pa sipoze yon ekivalans idantik.
• 30 Metrès Délai Metrès Délai Jounen konsakre bay Metrès Délai (Maîtresse Délai) nan ansyen kalandriye a.

oktòb

• 30 Chante-mès Mès chante anvan jou mò yo (30-31 oktòb); yon ansyen deskripsyon pale de yon tab kominyon ak karant foula koulè nan peristil la.

novanm

• 1 Tousen — ouvèti Fèt Gede ★ Gede · Bawon · Grann · simityè ak peristil Kòmansman gwo sik piblik mò yo; Gede yo sèvi nan simityè ak peristil ak priyè, pwosesyon, chan, tanbou.
• 2 Fèt Gede / Jou Mò ★ Gede · Bawon · Grann · zansèt · simityè (Gran Simityè PAP) Jounen santral konsakre bay Gede, Bawon, Grann ak zansèt yo; selebrasyon vizib sitou nan simityè yo.
• 25 Manje yanm / Mangé-Yam Fèt rekòt ak konsomasyon rityèl yanm ofri bay lwa yo; Métraux trete fèt yanm nan kòm yon rit apa nan sik anyèl la.

desanm

• 10 Ganga-Bwa / Ganga-Bois Ganga-Bwa Sèvis enskri nan kalandriye tradisyonèl la; dokiman piblik yo bay piti detay koyeran sou litiji l.
• 12 Agwe Arroyo / Manje lanmè Agwe 'Nouri lanmè': ofrann pou pouvwa maren yo, sitou Agwe; kèk lis bay 12-13, lòt pwolonje sik la nan 14 desanm.
• 24 Fèt Makaya / Bain de Noël / Fèt Manm Benyen fèy, friksyon, pwoteksyon, demann ak rejwisans (24-25 desanm); Métraux idantifye yon 'Noèl vodou' apa. Pratik trè varyab.

☐ Mwen se pitit tradisyon ayisyen.